Eigenlijk is het gek dat dit artikel nu pas wordt toegevoegd, als tiende in de lijst, want standjes en preken maken een onderdeel uit van bijna elk pak slaag. Misschien viel het daarom eerder ook niet op: het is zo’n natuurlijk onderdeel dat het leek alsof er geen beschrijving nodig was.

Misschien was het gewoon totaal niet nodig om dit te bespreken, heb je daar al eens over nagedacht?

Wat het verschil is, of er een verschil is, tussen een standje en een preek is moeilijk te zeggen. Je zou kunnen beweren dat een standje wat korter duurt dan een preek, maar in de praktijk komt het op hetzelfde neer: een persoon is aan het woord en spreek het gedrag van de ander aan, die mag luisteren en misschien af en toe een vraag met twee worden mag beantwoorden. De Engelse term hiervoor is scolding en dat klinkt misschien iets ouderwetser dan een standje of een preek. Ongeacht de termen is het gebruik ervan niet ouderwets. Sterker nog, billenkoek gaat vaak net zoveel over woorden als over slaan.

Niet ouderwets? Alsof jij dat kunt beoordelen… Alleen dino’s zijn voor jou ouderwets en dan nog op het randje.

Er zijn verschillende momenten waarop een preek gegeven kan worden. Dit kan vooraf, waarbij duidelijk uitgelegd wordt wat er is misgegaan en waarom er straf wordt gegeven. Ook kan er worden uitgelegd dat het gedrag niet passend is, waarbij ingespeeld wordt op schaamte. Dit zorgt ervoor dat degene die het standje krijgt zich kleiner gaat voelen en beter is voorbereid op het ondergaan van de straf. Het zorgt ervoor dat in het hoofd een overgang plaatsvindt van groot houden of plagen naar accepteren dat er maar één ding op zit: een flink pak slaag.

Eeuh, een pak slaag? Ik heb er nog eens over nagedacht, misschien is een standje ook wel genoeg…

Een standje kan ook plaatsvinden, of doorgaan, tijdens een pak slaag. Dit is vaak wel een balanceeract, want te veel woorden kunnen afleiden van de billenkoek, of ze komen helemaal niet meer binnen. Wel kunnen goed gekozen woorden het gevoel van klein voelen en schaamte versterken. Zo wordt een groter verband gelegd tussen de fysieke straf en het gedrag dat bestraft wordt.

Na de straf kan het tijd zijn voor nazorg, maar ook nu kan een preek soms helpen. Zeker als iemand (met de billen bloot) in de hoek staat, weer helemaal klaar om te luisteren, kunnen woorden nog een grote indruk maken. Voor een standje hoef je overigens niet boos te zijn. Vaak maakt een kalme stem een nog grotere indruk. Ten slotte, wat is erger, boos of teleurgesteld? Vaak maakt een standje ook duidelijk wat je eigenlijk al voelt, maar niet onder woorden kunt brengen: je bent teleurgesteld in jezelf en na de straf zul je je beter voelen. Soms kun je bijna niet wachten…

Dat wachten is geen probleem hoor. Een van de zeldzame keren wanneer ik wel geduld heb. Dus dat pak slaag kan volgende week wel, of nee, volgend jaar!

Een belangrijk onderdeel van het standje kan het stellen van retorische vragen zijn. Hierbij wordt meestal een antwoord met twee woorden verwacht, zoals “ja, meneer” of “nee, mevrouw”. Hiermee kan ook worden aangevoeld hoe gehoorzaam iemand is, of hoe klein hij of zij zich voelt. Daar kan de rest van het standje, of de straf, op worden aangepast.

Nee, nee, dat met die twee woorden gaan we niet doen! Tenzij dit al als twee woorden telt natuurlijk, hihi!